Поклоници на апокалипсите

Апокалипсис во буквална смисла значи откровение. Според својата изворна евангелска специфика, пак, ја изразува објавата на божествениот домострој за исполнување на времето. Овој поим во себе уште го имплицира и постоењето на темпорална меѓа, подеднакво историски и надисториски “миг”, во кој (или од кој) време нема да има повеќе (Откр. 10,6) и историјата, таква каква што по претпоставка ни е позната ќе престане. А за тој ден и час никој не знае, ни ангелите небесни, ниту Синот, а само Отецот (Мр.13,39). Сообразно со ова апостолско сведоштво божествената власт ни се открива не како тиранија, туку како знаење. Од есхатолошки аспект, тоа е начин на кој Создателот проникнува во Своето создание и станува спознатлив за него. Од историски аспект, пак, тоа е ризница, неисцрпно и неоткрадливо наследство, кое со ветување и по благодат им припаѓа на разумните битија кои низ благоверниот принос на личната слобода чекорат по патот на апокатастазата.

Апокалипсата е сознание за „крајните нешта“ и крајно сознание за нештата, односно свесна вкоренетост на овостраното (феноменалното, историското) во постоењето на оностраното (ноуменалното, вечното) кое човекот (создадената природа) не би можел да го прими (прибави) со посредство на „позитивното знаење“. Оттука произлегува и дистинкцијата на базичните гносеолошки категории инспирација и спекулација. Првата во доменот на мистичното (духовното) познание, а втората – во доменот на сетилното познание.

Човековиот дух тежнее кон бесконечното без разлика колку рационалистички е концептот на неговите уверувања. Философската антитеза конечност – бесконечност, онтолошкиот порив кон вечното постоење на она што е создадено за да постои (битието тежнее да битисува вечно), идејата за досегот на историјата како sculpturing in time во бесконечноста ограничена само во човековиот ум, – изроиле безмалку онолку (митолошки) визии за посредна и непосредна бесмртност, колкав што е бројот на лугето (од Адама до денес) кои што барем еднаш во својот живот се обиделе, како што вели Достоевски во „Записи од подземјето“, на смртта, на тој – не кристален замок, туку црна јама – да ѝ покажат “шипак” барем скришно, во џебот.

На ниво на психологизам, односно со посредство на спекулација, умот на homo apocalypticus-от на нашево време е далеку попродуктивен од своите предци. Синкретизмот како симптом на цивилизациската декаденција е хумусот на кој расте и со кој се храни неговата псевдо-есхатолошка свест. Практично, идејата за новиот светски поредок е чедо на една мошне патолошка варијанта имено на потребата да се загосподари со апокалипсата (и да се манипулира со неа). Персонифицирана во ликот на Великиот Инквизитор, опскурната олигархија на Новиот Вавилон се обидува да се воспостави наместо Новиот Ерусалим, наметнувајќи му се на светот, на созданието Божјо, со својот номинален авторитет и со брутално насилство. Но вечноста не е во власта на темнината. Ваквиот обид, затоа, и останува само психолошка компензација за невозможното. Современите “вавилонци”, овие поклоници на грандиозниот апокалиптички идол наречен рај на земјата, сосема затворени за вистинското знаење, за вистинскиот опит, за вистинското откровение, овие разболени гностици, го институционализираат секој сегмент од својата ноторна лага, претворајќи ја човековата суштинска тријада потреби: за убавина, за заедница и за знаење – во кодирана етикеција (Беконовски идоли) која ги наградува човековите страсти со илузии за алтруизам и нецензурирана креативност.

Оние, потврдоглавите граѓани на Новиот Вавилон, својот квази-апокалипсис го добиваат во форма на “хемиски средства за проширување на имагинацијата” и еден вртоглав дијапазон на стимулатори со кои на смрт се заробува човековата волја. Каракеристични за времево во кое живееме се оние генератори на лажни вредности (убијци на богоизворната слобода) кои го ловат човекот во стапицата на псевдо-религиозноста. Инстант-мистицистичките групации, гуруата на психолошкиот тероризам со леб и игри го доведуваат до работ на разумот човекот на новиот милениум. Тој непрестан танц на Салома… танец на смртта… љубовна денс-парада, бесомачна испреплетеност на еросот и смртта, го претвораат живот во cross-fire hurricane (Jumpin’ Jack Flash), не-место на слепородени робови исплашени не од смртта туку од умирањето (кое е нивна горчлива егзистенција), сајбер верзија на Сведенборговиот пекол.

Слична состојба на слепило живеат и оние луѓе кои себе си се сметаат за побожни (по правило посебно(одделно)-побожни, што е и во етимологијата на фарисеите) кои длабоко во себе се плашат од апокалипсисот, а тој свој интимен страв го проецираат во нездравата љубопитност за Последниот (Страшниот) Суд (како крајна закана, а не крајно знаење) и судбината на оние другите, непобожните. Хранејќи се со постојана осуда за сè надвор од себе и своето елитно стадо, ваквите “христијански апокалиптичари” пуританци ја живеат глувчешката психологија на загрозеност, не-место на страв од кое засекогаш е изгонет Бог и Неговата промисла. Талкајќи љубопитно по ѓубриштето на секоја морална гнасотија, во мерзоста на запуштението тие ја гатаат својата апокалипса, своето откровение, кое не треба ништо да им соопшти, освен потврда на нивната правоверност, се разбира, според критериумите на нивната праведност. Прегледувајќи ги сите бар-кодови и листи на состојки во исхраната, тие забораваат дека и ако нешто отровно вкусат ништо нема да им наштети според ветувањето Божјо за оние со здрава вера. Го измачуваат умот со разобличување на мистичните броеви и есотеричните формули, а ја отфрлаат здравата инспирација со која Бог ги поттикнува на љубов (дури и кон своите непријатели).

Вистинското знаење за “крајните” – или поточно бескрајните – нешта не треба да се бара во човечкиот ум или низ него, колку тоа и да изгледа привлечно и идилично. Апокалипсисот, единствениот вистински, е дар. Дар од Бога. Тоа знаење не нè заробува. Тоа знаење не нè убива, туку нè дарува со божествена власт. Живеејќи го откровението како природна спознајна сила, се просветуваме со мудроста која нè прави синови Божји. Храбри наследници на Неговата ризница на сезнаење.

Митрополит Методиј Златанов
Вавилон и Ерусалим

Оставете коментар

Започнете дискусија!

Извести ме
1000
wpDiscuz