Љубов и доверба

Дали е возможно да се љуби некого, а да се нема доверба во него? Возможно е. Вистинската љубов кон човека во ниту еден случај не значи обоготворување на сите негови особини, и поклонување пред сите негови постапки. Вистинската љубов е способна да ги забележи и човечките недостатоци, во иста мера неумоливо и прецизно, како што е тоа својствено и за злобата. Па дури и попрецизно! Но, кон човечките недостатоци љубовта не се поставува на оној начин како злобата, туку на себе својствен начин, како што само таа може. Љубовта ја штити и спасува човечката душа за вечноста; злото, пак, ја уништува и убива. Љубовта го љуби самиот човек, не неговите гревови, не неговото безумие, не неговото слепило… И многу попрецизно од злобата го гледа сето несовршенство од овој свет.

Нов почеток

Подвигот на духовна прозорливост: да се видат сите човечки гревови и да се осуди секое зло, но при тоа, никого да не се осуди… Единствено човек кој примил озарување одозгора е способен за таква љубов.

Да, може да се љуби и да се нема доверба. Но, зарем не е довербата карактеристика на отворената душа, и не е ли отвореноста својство на љубовта? Не, љубовта е поширока од отвореноста. И без отвореност на душата, во овој свет, може да постои љубовта… Старец Амвросиј Оптински, или да речеме, преподобен Серафим Саровски ги љубеле луѓето со огнена љубов, и во духот им служеле; но сепак, не се отворале пред секого, и се откривале сосем малку: својата душа тие ја чувале од човечките погледи, продирајќи со сопствениот поглед во душите на другите луѓе. На исповед, духовникот воопшто не ја отвора својата душа пред човекот кој се исповеда.

Но, душата на секој вистински духовник е отворена – не преку пројавувањето, ами преку љубовта – и низ љубовта се покажува во светот.

Духовникот не секогаш, ниту секому нема да му го открие сето она што го стекнал како богопознание, туку, сообразно на сечија состојба, секому ќе му пристапи на соодветен начин.

Мајката која на своето дете не му го говори сето она што ѝ доаѓа на ум, не ги сокрива своите мисли поради недостиг на љубов, туку токму поради љубов нема доверба, и на тој начин, сокривајќи го од детето сето она што не му е корисно, сето она за кое детето е недосраснато, што е неспособно да го прими во своите незрели тело и душа, преку таквите постапки ја покажува својата љубов кон него.

Неискреноста, отсуството на непосредност и едноставност, како и „недоверливоста“, можат да бидат и добри. Лекарот нема сè да му открие на болниот, ниту началникот на чиновникот, ниту учителот на ученикот.

Состојбата и возраста, приемчивоста и подготвеноста ги одредуваат нештата и вистината која ќе се открива во светот.

Човечката душа наликува на брод. Како што бродот има свој подводен дел, и душата мора да има своја свест, која ќе биде невидлива за светот. Со ова не мислиме на „потсвеста“, ами на свеста која се сокрива за доброто на вистината. Злото треба да се сокрива, за никого да не го замараме премногу. И доброто е добро да се сокрива, за да не биде залудно излиено. Мора да се прикриваме за доброто на сите. Тоа што душата понекогаш го крие своето зло понекогаш претставува духовна неопходност; прикривањето на своето добро, речиси секогаш е одлика на мудрите и праведните.

Не секое „отсуство на искреност“ е неправедно; и не секоја „недоверба“ е предавство на целосната доверба.

Целосна доверба може да се има само кон Троединиот Бог, и кон сите Негови закони и зборови. Недовербата кон себе си е одлика на мудрите, и секоја вистинска, позитивна недоверба кон другите, недоверба од љубов, претставува продолжение на свештената недоверба кон самиот себе… Оти, неретко човекот не владее со себе си во своите дела и зборови; тој лута во злото, не бивајќи свесен за тоа.

„Не верувај си себе си во сè…“ – тоа начело има свој длабок и спасоносен смисол. Сопственото искуство, сопствениот ум, срце, мисли, расположенија… – сето тоа е колебливо, јадно и неопределено; не постои тука апсолутен предмет на доверба. А, од недовербата кон сè она што е колебливо, доаѓа сесовршената и безгранична доверба кон Троединиот Бог.

На ближните не смее да им се верува во истата мера во која ни себе си не си веруваме (и во истата таа мера смее кон нив да се развива доберба!); а себе си може да се верува само во склад со сопствената согласност со Божјото Откровение, со Христовата волја, која се пројавува во светот и која се открива во душата.

Само на духовните отци и раководители во живеењето во Христа, на вистински искусните, можеме во потполност да им се доверуваме, верувајќи им повеќе од себе си, и да им го предадеме сопственото послушание и својата душа во Божјо име.

Мојот ближен, мојот пријател, тој е само дел од мене самиот (затоа што тој е дел од сето човештво, чиј дел сум и јас). Последиците од првородниот грев, страстите, својствени ни се и мене, и нему. Секако, во различна мера и различни нијански, но и тој и јас подеднакво имаме основа да не гаиме доверба кон сопствената, сè уште двојна природа и непреобразена волја. Скоро секогаш ние постапуваме „според страстите“, со гревовни примеси, а не „бестрасно“, не слободно – во Христа.

Јас сум навистина колеблив и непостојан; ме оборува секој напад на сезлобниот противник, и чистотата, својствена за длабочината на мојата душа секој час е поматена од тињата која се подига од нејзиното дно. И ближниот мој е колеблив исто како и јас, и исто толку е способен да твори добро, како и зло.

Имам потреба непрестајно да се проверувам себеси, а таа потреба е својствена и за мојот ближен. Должен сум неуморно да ги проверувам и вреднувам своите постапки во светот, дали се според Бога? Проверувањето потребува не само зло, туку и она „добро“ што е во мене, зашто злото неретко е очигледно, додека доброто само изгледа „добро“, а во суштина е зло. И злото побарува проверка: ниту нему не треба да му се „верува“ според првата карактеристика „зло“. На помрачените луѓе (а сите ние сме такви) и она што е добро им изгледа лошо, доколку е поврзано со болка, тежина и навреда на нашето самољубие. Овде не станува збор за злобна сомничавост, туку за добра, творечка недоверба кон себеси и кон сето она што нè опкружува во светот.

Гревот, речиси секогаш ни делува некако „слатко“; не смее да ѝ се верува на таквата сладост, оти таа е најгорчлива тага и мака. Самата мака (на пример, страдањето во борбата за чистота на телото и душата) ни делува неиздржливо и одвратно; но, ниту во овој заклучок не смееме да веруваме, зашто од добрата мака произлегува мир кој ја надминува секоја радост.

Луѓето се склони многу да говорат, често и долго, и би рекле дека нивните идеи мора да му служат на доброто; но, само колку неточност, соблазна и празност се излева од нивните усти! Не смее да им се верува на сите зборови… Луѓето неретко сами поднесуваат секакви маки поради зборовите кои ги изрекле, и за кои се каат. Да, не сè што излегува од човекот (па дури и од најплеменитите намери) е добро. Голем дел од тоа е непотребно, залудно, гревовно, а такво е не само за оној од кого излегува, туку и за оној кој таквите непотребни нешта ги прима.

Катадневно продлабочувајќи ја својата љубов кон луѓето, никогаш не смееме да заборавиме дека сите луѓе се болни, и дека меѓу нив мора да живееме во непрестајна трезвеност, не само кон себе си, туку и кон оние кои се околу нас… Само доколку го имаме првото, и второто ќе биде плодоносно за нас.

Оставете коментар

Започнете дискусија!

Извести ме
1000
wpDiscuz